คอลัมน์ บันทึกอาเซียน | ASEAN DIARY

ตอน สี่ทศวรรษ อาเซียน

โดย ดร.สมเกียรติ อ่อนวิมล

 

 

การประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งที่ 12, เซบู, ฟิลิปปินส์, 9-15 มกราคม 2550

12th ASEAN SUMMIT, Cebu, The Philippines, 9-15 January 2007

          การประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งที่ 12 ประสบปัญหาภายในประเทศฟิลิปปินส์ โดยเฉพาะเรื่องภัยจากพายุใต้ฝุ่น และ ภัยจากวิกฤติการเมืองภายใน ทำให้ต้องเลื่อนจากปี 2006 มาเป็นต้นปี 2007 โดยจัดที่เมือง Cebu ระหว่างวันที่ 9 - 15 มกราคม 2007 ประธานาธิบดี Gloria Macapagal - Arroyo ประกาศเป็นคำขวัญสำหรับที่ประชุมว่า อาเซียน เป็น “ประชาคมที่เอื้ออาทรและแบ่งปันกัน” หรือ “One Caring and Sharing Community”และประกาศในปฏิญญา Cebu  ให้การร่างกฎบัตรอาเซียนเสร็จสมบูรณ์และนำเสนอตอนปลายปี ณ ที่ประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งที่ 13 ที่ สิงคโปร์ แล้วตกลงให้เร่งเวลาของวิสัยทัศน์อาเซียน ในส่วนที่เกี่ยวเขตการค้าเสรีอาเซียนและการจัดตั้งประชาคมอาเซียนทั้งสามเสาหลักให้เรียบร้อยสมบูรณ์เร็วขึ้น จากกำหนดเดิม 5 ปี ให้ปี 2015 เป็นปีบรรลุเป้าหมายการก่อตั้งประชาคมอาเซียน ที่ทุกคนในสังคมห่วงใย เกื้อกูล เอื้ออาทร แบ่งปัน อยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข เท่าเทียม เป็นประชาคมเดียวกัน

          ที่ประชุมตกลงในความร่วมมือปกป้องสิทธิของแรงงานย้ายถิ่นข้ามประเทศ

          ผนึกกำลังกับเอเชียตะวันออกเพื่อความมั่นคงทางพลังงาน

          กำหนดรายละเอียดแผนงานความร่วมมือด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการเกษตรกับจีน

 

การประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งที่ 13, สิงคโปร์, 18-22 พฤศจิกายน 2550

13th ASEAN Summit, Singapore, 18-22 November 2007

          ครบรอบ 40 ปีของอาเซียน ปีนี้อาเซียนพร้อมแล้วสำหรับทศวรรษใหม่ของประชาคมที่มีกฎเกณฑ์ในการปฏิบัติงานร่วมกัน กฎบัตรอาเซียนร่างเสร็จสิ้นแล้ว ผู้นำอาเซียน 10 ประเทศที่มาร่วมประชุมสุดยอดครั้งที่ 13 ที่สิงคโปร์ก็พร้อมแล้ว พล เอกสุรยุทธ จุลานนท์ นายกรัฐมนตรีแห่งราชอาณาจักรไทย ร่วมกับผู้นำอาเซียนอีก 9 ประเทศ ลงนามรับรองกฎบัตรอาเซียนในวันที่ 20 พฤศจิกายน ค.ศ. 2007 ทำให้กฎบัตรอาเซียนเป็นกรอบทางกฎหมาย กำกับการทำงานเป็นสถาบันของอาเซียนอย่างเป็นทางการ นาย  Ong Keng Yong  เลขาธิการอาเซียน ณ ปีประวัติศาสตร์นี้อธิบายในการให้สัมภาษณ์ประกอบบทความนี้ว่า กฎบัตรอาเซียน ทำให้อาเซียน

          1.มีคุณสมบัติที่กฎหมายรองรับ

          2.มีความรับผิดชอบในฐานะองค์กรที่เป็นสถาบันที่มีระบบกำกับควบคุมความรับผิดรับชอบในหน้าที่การงาน

          3.เสริมความมุ่งมั่นและพลังใจให้โลกรับทราบว่า อาเซียนคือองค์กรที่เอาจริงต่ออนาคตของภูมิภาคเอเชีย และแปซิฟิก 

 

• วันที่ 22 พฤศจิกายน วันสุดท้าย มีการประชุมสุดยอดอาเซียนกับสหภาพยุโรป เป็นครั้งแรก

• สาธารณรัฐเกาหลีกำหนดจะตั้งศูนย์อาเซียนขึ้นในเกาหลี

• เอกสารประวัติศาสตร์อีกฉบับหนึ่งที่ทำเสร็จและลงนามรับรองกันก็คือ แผนงานการจัดตั้ง  

• “ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน” หรือ “ASEAN Economic Community Blueprint” เร่งรูปธรรม  ในการสร้างเขตการค้าเสรีอาเซียน

• อาเซียนประกาศ “ปฏิญญาว่าด้วยความยั่งยืนของสิ่งแวดล้อมอาเซียน” หรือ “ASEAN Declaration on Environmental Sustainability” ซึ่งถือเป็นก้าวแห่งประวัติศาสตร์ในการสร้าง ประชาคมอาเซียนให้พัฒนาก้าวหน้าไปอย่างคงความยั่งยืนของธรรมชาติไว้ตลอดไป

 

          สิงคโปร์จัดการประชุมสุดยอดครั้งที่ 13 ด้วยคำขวัญว่า :

 

          “ONE ASEAN AT THE HEART OF DYNAMIC ASIA”

          “หนึ่งอาเซียน พลวัตรกลางใจเอเชีย”

 

          ฯพณฯ ดร. น. ฮัสซาน วิราจูดา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศอินโดนีเซีย (H.E. Dr. N. Hassan Wirajuda, Minister of Foreign Affairs, Indonesia) กล่าวในการให้สัมภาษณ์ประกอบบทความนี้ว่า :

          “For 41 years we have enjoyed continuously peace and security that allowed countries and peoples to focus their time, energy and resources for economic development . I think this is quite an achievement ”

          “อาเซียนมีสันติภาพและความมั่นคงมาต่อเนื่องยาวนานถึง 41 ปี ยังผลให้ประเทศชาติและประชาชนพลเมืองทั้งหลายของอาเซียนที่เวลาคิดลงทุนลงแรงพัฒนาเศรษฐกิจได้ ถือเป็นผลงานอันยอดของอาเซียน”

 

          ฯพณฯ เตช บุนนาค รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ราชอาณาจักรไทย (2551) กล่าวในการให้สัมภาษณ์ประกอบทความนี้ว่า :

          “เปรียบเทียบกับสหภาพยุโรป วิวัฒนาการของอาเซียนค่อนข้างจะช้า ทสหภาพยุโรปไปไกลกว่าเรามาก เขาเริ่มต้นก่อนอาเซียน 10 ปี แต่ไปไกลกว่าเรามาก เขาอาจจะเคยประสพปัญหามากมายกว่าเรามาก เขาเลยบอกว่าพวกเขาไม่ควรที่จะรบกันอีกเลย ควรที่จะร่วมมือกันอย่างจริงจัง ทางด้านเศรษฐกิจ ด้านสังคม และทางด้านการเมือง ทางฝ่ายประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ นั้นที่จริงเราก็ประสพปัญหามามากมาย เราต้องต่อสู้กับลัทธิอาณานิคม แล้วเราก็ต้องต่อสู้กันในสงครามอินโดจีน ซึ่งมี 3 สงครามด้วยกัน เพราะฉะนั้นความร่วมมือของเราควรที่จะมีความคืบหน้ามากกว่านี้มาก แต่ก็เราก็ต้องยังอยู่ในระยะสร้างชาติ ยังมีความเป็นชาตินิยมอยู่มาก ยังไม่มีความคิดเห็นเกี่ยวกับความเป็นส่วนรวมของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มากเพียงพอ เราได้ใช้เวลามา 30 - 40 กว่าปี ก็อาจจะเป็นเพียงชั่วชีวิตของคนคนเดียว คงอาจจะต้องใช้อีกชั่วชีวิตหนึ่งจนกว่าจะได้มีความร่วมมือกันอย่างจริงจัง”